Interview Sophie In ‘t Veld

Sophie in 't Veld (1963) is fractievoorzitter voor D66 Europa en vicevoorzitter voor de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE).

Ik: “Zullen we beginnen met de vragen?”

Sophie in ‘t Veld: “Prima!”

Ik: “We wilden ten eerste weten wat voor link u met de Europese Unie heeft?”

Sophie in ‘t Veld: “Ik ben lid van het Europees Parlement.”

Ik: “Van D66”

Sophie in ‘t Veld: “Ja”

Ik: “En is die rol in de loop van de jaren veranderd?”

Sophie in ‘t Veld: “Nee niet redelijk nee.”

Ik: “Nu gaat het over democratie, wanneer is in uw ogen een land democratisch?”

Sophie in ‘t Veld: “Daar zijn heel veel indicatoren voor, je moet natuurlijk vrije en eerlijke verkiezingen hebben maar daarnaast wat ze in het Engels noemen “checks and balances”. Dat wil zeggen, dat je daar waar je de macht hebt dat er altijd tegenmacht is. En dat kan zijn de macht ligt bij de regering en de tegenmacht is het Parlement. Daar hoort nog bij, vrijheid van pers, vrijheid van meningsuiting...”

Ik: “Dus vooral vrijheid inderdaad, van de burgers?”

Sophie in ‘t Veld: “Ja.”

Ik: “Wat is het doel van de Europese Unie?”

Sophie in ‘t Veld: “Het is natuurlijk begonnen zestig jaar geleden dat landen ooit nog met elkaar in oorlog zouden raken, en dat staat nog steeds recht overeind. In de loop der jaren zijn er ook nog belangen bijgekomen, een van die belangen is economische welvaart. Dat Europa ook een economische macht gaat vormen in de wereld. Een ander punt is veiligheid, samen kunnen we de burgers beter hun veiligheid garanderen dan alleen. En het garanderen van vrijheid en democratie, dat sinds 2000 er landen bij zijn gekomen die voormalige dictaturen waren. Niet alleen de dictaturen in Oost-Europa maar ook de dictaturen in Spanje, Portugal. En ik denk dat er niet alleen welvaart is bijgekomen maar het bevorderen van de kwaliteit van ons bestaan.”

Ik: “Wat vindt u een belangrijke voorwaarde voor het lidmaatschap van een EU-land?”

Sophie in ‘t Veld: “Wat ik een belangrijk criterium vind?”

Ik: “Ja.”

Sophie in ‘t Veld: “Er gelden een paar criterium, eigenlijk dat zijn er drie; een er moet een functionerende democratie zijn, twee het moet een functionerende markteconomie zijn en drie een land dat lid wil worden moet alle bestaande wetgeving van de Europese Unie overnemen. Daarmee heb je wel zo’n beetje alle voorwaarde die je zou kunnen verzinnen.”

Ik: “Ja zeg maar die daar weer onder vallen?”

Sophie in ‘t Veld: “Ja, ja. Het probleem is niet zozeer aan welke voorwaarden ze moeten voldoen. De vraag is hoe wij ze aan die voorwaarden laten houden. En de landen die al lid zijn en dat geldt dan op materieel terrein, hoe zorg je dat ze zich aan de marktafspraken houden? Hoe zorg je dat ze zich aan de afspraken binnen de Euro houden?

Maar ook, hoe zorg je dat landen zich houden aan de afspraken over de grondrechten? … En ook een land zoals Nederland. Nederland is al heel vaak op de vingers getikt vanwege bijvoorbeeld de slechte behandeling van minderjarige asielzoekers. Dus als de Europese Unie moet je zorgen dat je de middelen hebt om landen de kunnen dwingen zich aan die afspraken te houden.”

Ik: “Churchill zei

ooit: ‘democracy is the worst form of government except for all the others that

have been tried.’  Dus ook democratie is geen perfecte regeringsvorm, wat zijn

volgens u de grootste nadelen van de democratie?”

Sophie in ‘t Veld: “Het is natuurlijk altijd wat langzamer, stropiger. En ja het kost meer moeite want we moeten met elkaar samenwerken, compromissen vinden. Dat is niet altijd makkelijk. (Niet verstaanbaar deel). Zo is het nou wel eenmaal gegaan. Je bereikt wel betere resultaten, het is soms een trager systeem.”

Ik: “Het doel van democratie is om de burgers meer macht en zeggenschap te geven. Vindt u dat de democratie (burgers mogen deels zelf hun leiders/vertegenwoordigers kiezen)

zorgt voor een beter welzijn van de burgers? Dus dat ze zelf hun vertegenwoordigers kiezen?”

Sophie in ‘t Veld: “Uiteindelijk wel, ja.”

Ik: “Oké”

Sophie in ‘t Veld: “Het is geen model dat iedereen rijk en gelukkig maakt maar dat wel goede resultaten geeft op de lange termijn. Kijk maar om je heen in de wereld! Landen, echte democratische landen zijn landen waar mensen gelijke rechten hebben, zijn landen die het meest welvarend zijn. Waar de beste kwaliteit van leven is, waar het meest gelukkige mensen leven. Dus uiteindelijk is democratie toch, zoals ik al zei, de slechtste vorm op alle vormen na.”

Ik: “Bent u van mening dat de Europese Unie meer invloed moet hebben op de individuele landen?”

Sophie in ‘t Veld: “Ehm, ik denk dat dat een te algemene vraag is. Je moet kijken naar welke uitdagingen we nu kunnen aanpakken. Hoe doen we dat op de beste manier. En dan zijn er inderdaad terreinen waar ik denk dat de Europese Unie meer macht zou kunnen hebben. En waar ze slagvaardiger zou kunnen zijn.”

Ik: “En welke terreinen zijn dat dan?”

Sophie in ‘t Veld: “Nou, neem bijvoorbeeld het buitenland beleid, we hebben nu 28 lidstaten. Dus ook 28 ministers van Buitenlandse Zaken. Dus als er, ik noem maar wat, dreiging van oorlog in Oekraïne. Oorlog in Syrië, er is oorlog in Irak. Er is nog allerlei andere ellende in de wereld. Als wij als één groep zouden optreden dan zouden we ontzettend veel invloed hebben. En in de Europese Unie heeft iedereen Vetorecht. Dus er is altijd wel iemand van de 28 tegen. Daarmee kun je dus geen deuk in een pakje boter slaan. Dus ik vind dat VETO afgeschaft moet worden.”

Ik: “En wat vind u van de manier waarop de verkiezingen gehouden worden? En de verdeling van macht tussen landen. Dus als ik als Nederlander alleen op Nederlandse politici kan stemmen voor het Europees Parlement bijvoorbeeld? ”

Sophie in ‘t Veld: “D66 vindt ook dat je als Nederlander op andere nationaliteiten moet kunnen stemmen. En wij pleiten daar al jaren voor en daar is tot nu toe geen meerderheid voor bereikt. Ik denk dat die er ooit wel gaat komen. En dan zal het misschien zo zijn dat bijvoorbeeld een deel van de Europarlementariërs nationaal wordt gekozen en een deel Europees. Dus daar moeten we wel naartoe, ja.”

Ik: “En wat vindt u van het idee om één Europees leger te hebben?”

Sophie in ‘t Veld: “Ik denk dat je daar op termijn ook naartoe moet. Om twee redenen, allereerst als je een gezamenlijk buitenland beleid hebt moet je ook een militaire motor hebben anders dan helpt dat niet. Ten tweede, elk van de 28 heeft nu zijn eigen legertje met alles erop en eraan, maar ja die legers zijn eigenlijk te klein en te ineffectief om enig gevaar te kunnen maken. We geven dus onevenredig veel geld uit aan een heel ineffectieve militaire macht. Het zou veel beter zijn om één leger te hebben met veel meer mogelijkheden.”

Ik: “Wat vindt u van het idee van een Europese grondwet?”

Sophie in ‘t Veld: “Daar ben ik ook voor. In 2005 is er ook gewerkt aan zo’n grondwet. Die heeft het niet gehaald. Nou is het zo, wat noem je een grondwet? Er zijn natuurlijk al een heleboel documenten en verdragen. Die noemen niet de grondwet maar er zitten wel een heleboel elementen in die ook in een grondwet zitten. Ik denk dat het niet nodig is om een geheel nieuwe grondwet te maken. Het kan ook door die verdragen en documenten te herschikken. Dus ik denk dat het een kwestie van herschikken is.”

Ik: “En als alles mogelijk zou zijn, wat zouden dan de drie dingen zijn die u zou veranderen binnen het Europees Parlement?”

Sophie in ‘t Veld: “Als het gaat om de instellingen dan zou ik de volgende dingen veranderen: Ten eerste zou ik ervoor zorgen dat de Europese Commissie die nu bestaat uit één commissaris van elk land. Dat zou ik veranderen, want je zit met 28 commissarissen dat is veel te veel. Er zijn niet eens genoeg portefeuilles voor elke commissaris. Ik zou dat een stuk kleiner maken en dan net zoals de Nationale regering die samen wordt gesteld op basis van de uitslag van de verkiezingen. De Europese Commissie, stel dat de Liberale Fractie het grootst is, daarvan wordt dan de voorzitter geleverd door de Liberale Fractie. En die stelt dan de Commissie samen. Het tweede wat belangrijk is, is de openbaring van het bestuur, ik vind dat burgers het recht hebben om in principe alles in te zien. Ookal zijn er natuurlijk beperkingen, er moeten ook documenten geheim blijven. En het derde ding zou zijn: Ik zou het Europees Parlement het zogenaamde Initiatiefrecht willen geven. Net zoals de Tweede Kamer. En op moment is het enige instelling die dat heeft is de Europese Commissie. Nou was het zou dat wij uit het Europees Parlement, wij wilden heel graag dat er een algemene wet kwam tegen discriminatie. En daar hebben we heel vaak om gevraagd. De Europese Commissie wilde dat niet omdat ze bang waren dat de individuele landen het zouden weigeren en hebben daarom heel lang geweigerd het voorstel in te dienen. En het Europees Parlement, wij spreken namens de burger. Dus als wij met zo’n voorstel komen moeten wij ook het recht hebben om het in te dienen. Nou dat zijn de drie dingen die ik zou veranderen.”

Ik: “En vindt u dat de regeringsvorm van Nederland past bij de Europese Unie?”

Sophie in ‘t Veld: “Ja, het is alleen jammer dat Nederland de afgelopen jaren bij de dwarsliggers hoort tegenwoordig. Ik zou liever zien dat Nederland meer in de voorhoede zit in plaats van voortdurend op de rem te staan en dwars te liggen.”

Ik: “Wanneer is naar u mening een regeringsvorm succesvol?”

Sophie in ‘t Veld: “Er zitten in Europese Unie 28 lidstaten met verschillende regeringsvormen. Zolang ze allemaal aan de fundamentele regels van de democratie voldoen functioneren ze allemaal.”

Ik: “En dan de laatste vraag: In het verleden is er veel veranderd met betrekking tot de democratie, zo was er bijvoorbeeld in eerste instantie geen algemeen kiesrecht. Wat denkt u dat er nog zal veranderen in de (nabije) toekomst? Wat hoopt u?”

Sophie in ‘t Veld: “Nou ik denk dat de democratie redelijk compleet is. Ik denk dat in het internet-tijdperk er veel meer rechtspreek van burgers is. En dat is eigenlijk een goeie ontwikkeling. Het internet geeft nog meer mogelijkheden voor transparantie. Dus dat mensen kunnen zien dat er besluiten worden genomen. De vraag is of de democratie bestand is tegen hele sterke antidemocratische krachten binnen de samenleving. In alle landen zien we eigenlijk in essentie antidemocratische partijen.

Je ziet ook, de samenleving wordt steeds vrijer. En tegelijkertijd zijn we steeds banger voor terroristen, pedofielen en voor nog andere dingen. We zijn overal bang voor. Dus in die stemming van angst zie je heel sterk dat die democratische vrijheden worden ingeperkt. En dat vind ik een hele zorgelijke ontwikkeling.”

Ik: “Dat waren in principe de vragen die we hadden”.